Het De Bono Expertise Centrum verzorgt trainingen en workshops met het gedachtegoed van Edward de Bono als uitgangspunt. Dat betekent, creatief of lateraal denken of… denken en handelen buiten de gebaande wegen en paden. Zo ontstaan in de visie van Edward de Bono nieuwe invalshoeken voor de oplossing van concrete vraagstukken en problemen in bedrijven en organisaties. Onze trainingen richten zich op De zes hoeden; het Cort-programma en Lateraal denken Op basis van deze thema’s biedt het De Bono Expertise Centrum open opleidingen en maatwerktrajecten aan.

CoRT/DATT

De CoRT (Cognitive Research Trust) / DATT (Direct Attention Thinking Tools) Denklessen zijn inmiddels het meest gebruikte materiaal voor het onderwijzen van ‘denken’ als basisvaardigheid. De lessen zijn al sinds 1970 in gebruik en tot op heden is er veel ervaring mee opgedaan.

Het succes van de CoRT Denklessen is gestoeld op twee zaken: een groeiende interesse in het onderwijzen van denken als basisvaardigheid en de praktische uitwerking van de lessen in het CoRT programma.

Steeds meer mensen in het onderwijs zijn van mening dat denken een vaardigheid is die gerichte aandacht moet krijgen. Door hier specifiek aan te werken en een aantal basisvaardigheden te oefenen, kunnen deelnemers de denkvaardigheid verbeteren. Het oude idee dat effectief denken vanzelf tot stand komt door vakken als aardrijkskunde en geschiedenis, is allang achterhaald. Een aantal vaardigheden met betrekking tot het structureren van informatie kunnen wel als een ‘bijproduct’ worden gezien van dit soort vakken, maar dit is slechts een klein onderdeel van de denkvaardigheden die we in het leven nodig hebben. Zo moeten bij denkprocessen om actie te ondernemen, prioriteiten, doelstellingen, de meningen van anderen, etc. worden nagegaan. Beschrijvend denken op zich is niet voldoende.

Vroeger bestond het idee dat mensen met een hoog IQ ook effectief konden denken. Toch lijkt dit een misvatting te zijn. Sommige zeer intelligente mensen denken relatief gezien niet erg effectief en anderen met een lager IQ zijn hier juist wel toe in staat. Denken wordt door de Bono dan ook gedefinieerd als: de vaardigheid waarmee intelligentie op basis van ervaring wordt ingezet.

Als we het IQ van iemand vergelijken met de PK’s van de motor van een auto, dan kunnen we het denken voorstellen als de vaardigheid de auto te besturen. Anders gezegd, een Fiat Panda heeft zoals we weten minder vermogen dan een Ferrari Testarossa, maar het is afhankelijk van de bestuurder of het optimale uit een auto gehaald wordt en niet alleen van de auto zelf. Op basis van dit inzicht gebruiken nu veel scholen voor hoogbegaafden de CoRT Denklessen om bewust de ‘intelligentievalkuil’ te vermijden die ontstaat als een hoog IQ niet vergezeld gaat van effectieve denkvaardigheden.

Om effectief te zijn, moet denken in de eerste plaats zijn gebaseerd op voldoende informatie. Maar het is absurd om te veronderstellen dat enkel het vergaren van informatie voldoende is. Slechts in uitzonderlijke gevallen is de informatie zo volledig dat het denken overbodig wordt. Meestal zullen we onvolledige informatie moeten aanvullen door gebruik te maken van onze denkvaardigheden. 

De CoRT Lessen zijn praktisch en inzetbaar in een breed scala aan situaties; van de jungle van Venezuela tot het IBM hoofdkantoor in Parijs. Ze zijn toegepast in privé-scholen en op onderwijsinstellingen in achterstandswijken. Over het algemeen werden ze gebruikt door docenten die geen voorafgaande training hebben gehad in het gebruik van het lesmateriaal. Gebruikmakend van het standaardformat zijn de lessen geschikt voor een brede leeftijdsgroep (kinderen vanaf zes jaar tot volwassenen) en uiteenlopende intelligentieniveaus (IQ van 75 tot 140). Dit is niet zo opmerkelijk als op het eerste gezicht wellicht lijkt; de CoRT Lessen behandelen immers basale denkprocessen, en deze zijn hetzelfde voor elke leeftijdsgroep. De lessen zijn vooral gericht op een toegankelijke en praktische aanpak.

Korte beschrijving van de technieken van CoRT.
           
PMI (Plus, min, interessant)
Bij een PMI geef je eerst de goede punten, daarna de slechte punten en vervolgens de punten die niet goed of niet slecht zijn, maar interessant. Je kunt een PMI gebruiken als manier om ideeën, suggesties en voorstellen te benaderen.

CAF (Beschouw alle factoren)
Als we een keuze maken of een besluit nemen, of alleen over iets nadenken, zijn er altijd veel factoren om te overwegen. Als we enkele factoren weglaten, kan een keuze die aanvankelijk goed lijkt te zijn, later verkeerd blijken te zijn. Door te kijken naar het denken van andere mensen, kunnen we proberen te ontdekken welke factoren buiten beschouwing zijn gelaten.

Regels
Regels zijn in veel gevallen noodzakelijk en in het algemeen dienen regels om het leven voor de meerderheid van de mensen gemakkelijker en beter te maken.

C&S (Consequenties en vervolg)
Kijken naar de onmiddellijke gevolgen, korte-termijn gevolgen (één tot vijf jaar), middellange-termijn gevolgen (vijf tot vijfentwintig jaar) en lange-termijn gevolgen (meer dan vijfentwintig jaar) van een actie, plan, besluit, regel, vondst, enz..

AGO (Doelen)
AGO kan gebruikt worden als hulpmiddel om de aandacht van de deelnemers direct en bewust te richten op de bedoeling achter de acties. Door in staat te zijn doelen/doelstellingen te definiëren is het gemakkelijker om een mening te vormen bij besluiten, planning en doelgerichte actie in het algemeen.

Planning
Plannen is vooruitdenken hoe je iets gaat doen. Hoe ingewikkelder die dingen zijn, hoe noodzakelijker het is een helder plan te hebben.

FIP (Prioriteiten)
Sommige zaken zijn belangrijker dan andere. Sommige factoren zijn belangrijker dan andere. Sommige gevolgen zijn belangrijker dan andere. Als je over een situatie nadenkt, moet je, nadat je een aantal ideeën hebt bedacht, beslissen welke de belangrijkste zijn.

APC (Alternatieven, mogelijkheden, keuzes)
Het bewust zoeken naar alternatieven voor acties of verklaringen. Als een plausibele verklaring is gevonden, zal vrijwel niemand geneigd zijn verder te zoeken naar andere mogelijkheden. Daarom is het dan ook nuttig over een techniek te beschikken waarmee we deze natuurlijke neiging kunnen onderdrukken en wel verder kijken.

Besluiten
Bij het nemen van besluiten kunnen verschillende technieken een rol spelen. Zo is het van belang alle factoren te overwegen (CAF), alle doelen duidelijk te weten (AGO) en de gevolgen (C&S), prioriteiten (FIP) en natuurlijk alle mogelijke alternatieven te kennen (APC).

OPV  (Andermans standpunt)
In staat zijn het standpunt van iemand anders te bekijken en begrijpen, kan een belangrijk onderdeel zijn van het totale denkproces. Bij een OPV wordt een gerichte inspanning gedaan om een beeld te krijgen van de opvattingen van anderen.